De Partij

14 November 2007 | vijf reacties

Onderstaand stuk schreef ik samen met Arno Bonte. De bedoeling was om het naar een opiniepagina te sturen, maar omdat we allebei in de begrotingsbehandeling zaten is dat er niet van gekomen. Ter lezing en vermaak plaats ik het dus maar even op de website, ook als een soort van antwoord op deze reactie van Saskia Terwel (beter laat dan nooit...)

Wie 'de partij' zegt, roept beelden op van communistische partijcongressen, stoffige zaaltjes met dito aanwezigen of achterkamertjes. Nee, de politieke partij mag al lang niet meer op warme belangstelling rekenen. Integendeel: als men iets nieuws wil beginnen noemt men het bij voorkeur géén partij. Wilders is nog steeds aan het puzzelen hoe hij verder wil, en Verdonk verklaarde ronduit dat ze 'geen partij, maar een beweging' oprichtte. Het verschijnsel politici zonder partij, die zonder programma en partijorganisatie meedeinen op de wispelturige kiezersgunst, betekent op lange termijn een aantasting van de democratie.

Zes jaar geleden betoogden we in de Volkskrant dat politieke partijen beter verdienden. We namen dat letterlijk en pleitten voor meer subsidie voor politieke partijen. Onder verwijzing naar de opkomende Lijst Pim Fortuyn maakten we duidelijk dat partijen een cruciale rol vervullen in het scouten, selecteren en opleiden van mensen. Bij de LPF ontbrak het daar aan, en dat is één van de oorzaken geweest van het vroege einde van die partij.

De les die daaruit getrokken lijkt te zijn, is om maar helemaal geen partij op te richten. Hoe minder (lastige) leden, hoe minder ruzie, lijken de politieke spindocters te denken. Ook gevestigde politieke partijen durven niet meer voor het instituut partij op te komen, waarmee het nieuwe organisatiemodel voor de politiek een beweging met eenhoofdige leiding lijkt te zijn geworden.
Dat is niet goed. Politieke partijen zijn onmisbaar - en hun afwezigheid ondenkbaar - in een democratie. Naast de eerdergenoemde taken als werving, selectie en vorming spelen ze een cruciale rol in het articuleren van belangen. Daarnaast zijn ze in een consensusdemocratie onmisbaar om draagvlak te creëren voor compromissen. Wei bij het lezen van deze zin een nare smaak in de mond krijgt nodig ik uit voor het navolgende gedachte-experiment.

Stel nu eens dat de politieke partijen worden opgedoekt. Elk persoon dat de electorale wind mee heeft begint voortaan zijn of haar eigen beweging. Allen pakken hier en daar wat zetels, maar geen van allen haalt een meerderheid. Tegelijk is het vertrouwen van de kiezer zodanig aan het individu gebonden dat elk compromis direct een vertrouwensbreuk is. Concreter: ziet u Rutte, Wilders en Verdonk in één kabinet zitten? Wij voorlopig nog niet.

Dit zal zich des te meer wreken op regionaal en lokaal niveau. De 'bewegingen' lijken voorlopig weinig op te hebben met verkiezingen die níet op landelijk niveau zijn. Logisch, want om daar aan mee te doen heb je een partij nodig. Een vereniging met democratische procedures die zijn vertegenwoordigers aanwijst en nadenkt over het te voeren beleid. Als dat op lokaal niveau ontbreekt, terwijl in het landelijke parlement deze bewegingen luidruchtig aanwezig zijn zal dat het aanzien van de politiek en vertrouwen in de democratie niet bevorderen.

Een partij is niet alleen goed voor de democratie maar ook voor de continuïteit van een politieke beweging. Als Wilders en Verdonk meer willen zijn dan eendagsvliegen in de parlementaire geschiedenis, dan zullen ze moeten investeren in een partijorganisatie, wetenschappelijk bureau en kaderopleidingen.
Wilders en Verdonk zouden er beter aan doen zich te voegen naar de Nederlandse kernwaarden van schikken en plooien, en het democratische gevecht op alle niveaus, ondersteund door een democratische vereniging, aan te gaan. Vanzelfsprekend geldt ons pleidooi voor ruimere ondersteuning van politieke partijen ook voor hen.

reacties:

Van Drukken

14 November 2007 (Email) (URL)

Bovenstaand is een weloverwogen en degelijk artikel dat de inhoudelijke discussie inzake het politieke landschap op een hoger niveau tilt. Echter. Ik voel mij gedwongen hier bij aan te tekenen dat de interne partij-democratie de naam democratie niet waard is als tijdens partijverkiezingen met electronica wordt gegoocheld. Een partij die met stemcomputers werkt is geen democratische partij. Helaas.

Jacques

14 November 2007

Partijen zijn niet meer dan applauscolleges voor de lijsttrekker (m/v) die gewoon zijn of haar gang gaat in de kamer. Die veelgeroemde partijachterban wordt NOOIT geraadpleegd , laat staan dat er een dialoog of discussie plaatsvind. Het verschil met een ledenloze partij of beweging is echt zo groot niet hoor. Je moet het echt niet wagen om op de partijlijn kritiek te hebben in het openbaar.

Citaat van Prof Mr Jan Vis (D66) : Partijen zijn net als stervende olifanten die niet weten waar ze moeten gaan liggen om te sterven...

Lot

14 November 2007 (Email)

Hail, hail! Ik geloof ook erg in een meerpartijenstelsel, met nadruk op partij. En in reactie op de cynici hierboven: leden zijn wel degelijk een corrigerende macht binnen de GL. Zie bv project Rietveld dat is uitgemond in het Toekomstproject.

Jacques

14 November 2007

Laten we eens kijken naar het geschreven stuk :

Het verschijnsel politici zonder partij, die zonder programma en partijorganisatie meedijnen op de wispelturige kiezersgunst, betekent op lange termijn een aantasting van de democratie.

Een zgn 'beweging' heeft natuurlijk wel een programma en partijorganisatie , alleen maar op het niveau van de kamerverkiezingen. Op het niveau van staten en lokale verkiezingen moeten lokale en regionale politici het zelf doen. Waarom zou dit een aantasting van de democratie zijn ? Dat wordt verder niet beargumenteerd . Het is ook altijd hetzelfde. Men maakt van de tegenstander een karikatuur en gaat die karikatuur aanvallen. Probeer de stellingen wat beter te onderbouwen , want die 'partijdemocratie' werkt ook in landelijke partijen niet.

Politieke partijen zijn onmisbaar - en hun afwezigheid ondenkbaar - in een democratie .

Dat weet ik nou zo net nog niet. Als de burger en kiezer vind dat de politieke partijen opgedoekt kunnen worden dan verdwijnen ze vanzelf. Maurice de Hond heeft al 10 jaar geleden gezegd dat de PvdA CDA en VVD over een jaar of 20 niet meer zouden bestaan. Kiezers stemmen in steeds mindere mate op partijen , en de kiezer heeft altijd gelijk...

Martijn

15 November 2007 (URL)

Interessant is in dit kader ook het stuk van Ruud Koole van enige tijd geleden in de NRC (zie ook de link in URL bij deze reactie).

"Om dat potentieel aan te boren is het niet voldoende dat partijen hun best doen, maar mag ook van verantwoordelijke opinieleiders worden gevraagd zich niet te laten meevoeren met een nieuw soort politieke correctheid en zich geringschattend uit te laten over het verschijnsel van de politieke partij."

Gelukkig heeft lokale opinieleider David hier geen last van...;-)

reageer:


  
Persoonlijke info onthouden?

/

Om geautomatiseerde spam (vermomd als reacties te voorkomen) moet je deze simpele vraag beantwoorden. Excuses voor het ongemak.
 
Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.

David Rietveld?

Ik ben David Rietveld en dit is mijn weblog. Sinds 2002 is hier veel te lezen en te lachen over Den Haag, GroenLinks, mijzelf en nog veel meer. Sinds april 2006 zit ik voor GroenLinks in de Haagse gemeenteraad. Ik heb o.a. de portefeuilles Veiligheid, Financiën, Sport, Cultuur en Citymarketing. Ik ben ook voorzitter van de Rekeningencommissie.

David Rietveld presenteert


Fispr staat voor fingerspitzenprognose: peilen op basis van gevoel. Rijkelijk voorzien van scherpe analyses en humorvolle commentaren.


Deze parodie op Nederland tegen slecht weer trok in het voorjaar van 2006 veel bekijks. Het was toen een exacte kopie van de site. Lees vooral de veel gestelde vragen.


Toen het CDA een website de lucht in deed om aan te geven waar coffeeshops in de buurt van scholen zaten, maakten Koen Martens en ik dankbaar gebruik van dezelfde databse. Alleen haalden we de scholen weg, waardoor de coffeeshops overbleven. Jammer genoge bleken de CDA-leden geen goede bron op het gebied van coffeeshops.


Hier valt nu een opiniestuk te lezen dat begin 2008 in de Volkskrant verscheen. Als het thema weer actueel wordt - en dat kan elk moment gebeuren - ga ik er misschien wat meer mee doen.


Elke keer opnieuw zoeken naar programma's, feiten en cijfers over Haagse lokale politiek? Natuurlijk niet: alles staat gewoon in dit archief! Verplichte kost voor liefhebbers van verkiezingsuitslagen.


Reisverslag van een 7-weekse rondreis door Zuid India.


Reisverslag van een 6-weekse rondreis door Indonesië.


Toen de film van Wilders maar uitbleef, besloot ik al het nieuws over deze onuitgebrachte film maar te gaan verzamelen.


Den Haag moet weer de hoofdstad van Nederland worden. Heel logisch. Arnoud Boer brengt de Nederlandstalige versie, op davidrietveld.nl is dit pleidooi in het Engels te lezen.


Wilders diende een motie van wantrouwen in tegen twee bewindslieden omdat ze een dubbele nationaliteit hadden. Reden genoeg om een publieke motie van wantrouwen tegen Wilders c.s. in te dienen.


Wilders stapte in 2004 uit de VVD vanwege een 10-puntenplan. Als service aan zoekende politici maakte ik een 10-puntenplan generator.


Toen het er even op leek dat Nederland zijn burgemeester zou kunnen gaan kiezen twijfelde ik geen moment en stelde me kandidaat. Het bleef bij een campagne, want het feest ging niet door.


Op haa.gs is nu nog niets, maar het kan van alles worden.