Bangalore
We zitten nu in Bangalore. Buiten, maar zeker ook binnen India legendarisch om de enorme vooruitgang die hier is geboekt. Bangalore heeft als eerste de ontwikkelingen op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie opgepakt.
De eerste man van Karnataka (de staat waar Bangalore in ligt) schetst dan ook graag een vergezicht van Bangalore als 'het Singapore van India'. Dat niet iedereen daarvan droomt werd me duidelijk door een ingezonden brief in de Deccan Herald. De schrijver vroeg zich af of Singapore wel een loffelijk streven is: je mag daar niets op de straat gooien, je moet oversteken op speciaal daarvoor bestemde plekken (in Nederland ook wel bekend als 'zebrapad'), en nog meer van dat soort dingen. Eerst dacht ik dat de schrijver op een fantastische manier hilarisch was, maar uiteindelijk leek het me toch meer oprechte bezorgdheid.

Nu wordt Singapore wel eens vaker als voorbeeld genomen, bijvoorbeeld door de voormalige Directeur-Generaal Goederenvervoer (het stukje van de overheid waar ik werkzaam ben). Hij prees Singapore om de logistieke hoogstandjes en het vergevorderde stadium waarin technologie werd geïncorporeerd in (openbaar-) vervoersstromen.
Singapore mag zich dus van allerlei kanten bewonderd voelen, zij het alleen vanwege bepaalde aspecten. Zoals bekend zijn de straffen niet mild in Singapore, en zijn ook lijfstraffen en doodvonnissen niet ongebruikelijk. Dat aspect willen we natuurlijk niet overnemen. De mensen hier denk ik ook niet.

The Pizza Hut
Singapore als voorbeeld heeft natuurlijk alles te maken met de ICT. Je merkt hier in Bangalore dat de stad vooruitloopt. Het eerste internetcafee is hier gevestigd, je ziet veel meer cybershops en computerwinkels, en de sfeer in bepaalde delen van de stad is aziatisch-amerikaans. Op zich wel prettig, want je kunt hier rustig rondwandelen zonder de hele tijd ondervraagd te worden. En lekker een pizzaatje eten.

De vooruitgang komt uit Bangalore, zo'n soort idee vind je ook terug bij Indiërs zelf. Ze zijn -terecht- trots op de enorme voorsprong die deze stad heeft op de rest van India. Daarnaast wordt ICT als belangrijke motor gezien voor voorspoed en vooruitgang.

Vooruit met de geit!
Ik verwijs hier even naar mijn vorige bijdrage, waar ik de Minister-President citeer.
Hij deed deze uitspraak in verband met de achteruitgang in de snelle groei van de ICT in India. Dat is natuurlijk spijtig, en een opbeurend woordje kan dan geen kwaad, maar volgens mij draaft de MP wel een beetje door.
Als ik de Indiase kranten en weekbladen lees, met mensen spreek in de trein, televisie kijk, over straat loop, dan zou de gedachte dat "India can become a prosperous and highly developed nation, eradicate poverty and unemployment and guarantee good living standards to all her citizens" niet in me opkomen. Zelfs hier in Bangalore is het maar eventjes 200 meter het centrum uitlopen en je wandelt gewoon weer rustig tussen de koeien en de geiten.
Dat hoeft geen probleem te zijn, want de koeien en geiten hoeven de computers niet te bedienen. Het tekent wel de enorme verschillen die hier bestaan. Iemand in de trein vertelde me dat je de bevolking heel makkelijk in drieën kunt delen: een kleine, hele rijke bovenlaag, een middenklasse (ongeveer 100 miljoen mensen) en de rest.
De rest dat zijn voornamelijk kleine boertjes die in gebieden wonen waar vrijwel nooit riolering is, weinig stromend water anders dan beekjes en rivieren en hier en daar elektriciteit. Een ander treingesprek is in dit verband ook het vermelden waard: ik wisselde na een kort gesprek een emailadres uit met een medereiziger. De anderen in de coupe -iedereen is hier erg nieuwsgierig- wilden meteen weten wat het was. Ik spreek geen Kannada (zo heet de taal die in Karnataka wordt gesproken, maar er werd wel 10 keer uitgelegd dat je een email overal naartoe kan sturen, en dat je geen postzegels hoeft te kopen.
Ik zie niet meteen het beeld van een 'knowledge-driven society' voor mijn ogen opduiken, U wel?
Dit als eerste kanttekening bij de optimistische kreten van de MP.

De MP gelooft ook dat de armoede en werkloosheid kunnen worden weggevaagd. Ook dat vraag ik me af.
Dat er hier armoede is, dat is duidelijk. Hoe het met de werkloosheid zit weet ik niet precies. Wat ik wel weet is dat als het mogelijk is een taak op te delen, dat ook gebeurd.
Neem een -willekeurig- restaurant als voorbeeld. Als eerste loop je langs een balietje. Daarachter zit een, meestal wat oudere, man. Hij behhert het geld. Als je gaat zitten wordt er een beker water (die door westerlingen natuurlijk met geen vinger wordt aangeraakt. Als je ergens komt waar je geen glas water wordt aangereikt, dan weet je dat er veel toeristen zijn geweest) gebracht door een jongetje, of door de ober. In grotere restaurants zijn er dus speciale mensen voor het neerzetten en ophalen van de waterbekers. De waterdragers hebben zonder uitzondering een korte broek -tenzij het de obers zijn die het water brengen. Ook een korte broek hebben de jongens die de vuile spullen ophalen. Zodra je beker of bord leeg is wordt het weggehaald en de tafel 'schoongemaakt' met een doekje dat ooit wit was waarschijnlijk. Bestellen doe je bij de ober, die je ook het eten en uiteindelijk de rekening brengt. Hij brengt de rekening naar de man achter de balie, en brengt het wisselgeld weer naar jou. Soms zit je met vier klanten in een restaurant waar -uitgezonderd keukenpersoneel- twee keer zoveel bediening is.
Nu zou je kunnen beginnen met kinderarbeid te verbieden. Op die manier komen er een hoop baantjes vrij.
Misschien dat het in de grote steden werkt: daar dringt ook de boodschap van de regering door dat 1 of 2 kinderen wel genoeg is. Op het platteland kwamen we nog mannen tegen die trots vertellen dat ze tien kinderen hebben. Die tien kunnen natuurlijk nooit allemaal naar school, want dat is te duur. Werken dan maar.

Dan is er nog een kastesysteem dat armoede in feite accordeerd.

Samengevat: armoede is er, maar geldt als integraal onderdeel van de samenleving en het lijkt me vooralsnog onmogelijk dat de grote onderlaag op korte termijn zal kunnen profiteren van de zegeningen van ICT.

Kennis of kennissen
De MP spreekt ook nog van een 'knowledge-driven society'. Kennismanagement dus.
De indruk tot nu toe is dat er meer aan kennissenmanagement wordt gedaan. De kleine bovenlaag levert de mensen voor de topposities. Neem de drie generaties Gandhi in de Congres Partij (voor lange tijd de grootste partij). Senioriteit telt meer dan kennis, kaste telt meer dan kennis, geld telt meer dan kennis.
Dat lijkt me moeilijk om te toveren naar een maatschappij waar kennis als eerste telt.

De bal ligt bij de politiek?
Het winkeltje hier gaat zo weer dicht, dus ik ga afsluiten.
Hoe moeten we de woorden van de MP nu begrijpen? Als gebrabbel van een oude man, als wanhopig optimisme van iemand die ten einde raad is? Of als typisch Indiaas, want -zo las ik in een interview met iemand die bedrijven begeleidt bij interculturele communicatie- "Indians want to service the short-term relationship". Met andere woorden: ze houden er niet van om slecht nieuws te brengen.

Ik hou het ook maar even voor gezien. Morgen maken we een dagtrip naar Mysore, en zaterdag willen we op weg gaan naar Chennai (Madras). Volgende keer meer over onmogelijk positie van een Minister-President hier, en misschien meer licht op de moord op Phoolan Devi, die nog steeds voor gespreksstof zorgt.

vorige | overzicht | volgende